پرسش:
ازدواج فرزندان آدم چگونه بوده است؟ آیا به صورت خواهر و برادر ازدواج کردند!
✅پاسخ اجمالی:
براساس روایات معتبر شیعی، فرزندان حضرت آدم علیهالسلام با یکدیگر ازدواج نکردند، بلکه خداوند حوریههایی بهشتی را برای فرزندان او نازل فرمود و نسل بشر از این طریق ادامه یافت. برخی روایات ضعیف و مرسل ازدواج میان خواهر و برادر یا ازدواج با اجنه را مطرح کردهاند، اما این روایات قابل استناد نیستند. بنابراین، ادامه نسل بشر از طریق ازدواج فرزندان حضرت آدم علیهالسلام با حوریههای بهشتی بوده است.
✅پاسخ تفصیلی :
آنچه از روایات استفاده میشود آن است که فرزندان آدم با یکدیگر ازدواج نکردند و ادامه نسل آنان از طریق حوریههایی بهشتی ادامه پیدا کرده است.
در روایتی آمده است که از امام صادق علیهالسلام پرسیدند: پیدایش نسل از فرزندان حضرت آدم چگونه بوده است؟ زیرا بعضى از مردم میگویند به حضرت آدم وحى رسید که دختران خود را به پسران خود تزویج نماید و اصل و ریشه تمامى مردم از آن برادرها و خواهران است.
امام صادق علیهالسلام در پاسخ فرمود:
«حق تعالى منزّه و برتر از این است که گویندهاى درباره حضرتش چنین بگوید، آیا پیامبران، فرستادگان، مؤمنین و مؤمنات و مسلمین و مسلمات را از حرام آفریده و قدرت نداشته آنها را از طریق حلال بیافریند و با اینکه از خود این مردم عهد و پیمان بر حلال و پاک و پاکیزگى گرفته است…»
سپس امام صادق علیهالسلام به شرح و بیان ابتداى نسل از فرزندان حضرت آدم پرداخت تا اینکه فرمود:
«وقتی قابیل، هابیل را کشت، حضرت آدم از داغ جوانش هابیل فزع و جزع نمود … و خداوند حضرت شیث را به تنهایى بدون توأم با خواهرى به آدم عنایت فرمود، و اسم شیث، هبهاللَّه است و آنحضرت اول کسى است که از آدمیان در زمین وصى و جانشین پیغمبر شد. و بعد از حضرت شیث، خداوند یافث را به آدم مرحمت فرمود و یافث هم بدون همزاد متولد گردید. و چون به حد بلوغ و رشد رسیدند، و اراده نمود خداوند که نسل زیاد شود چنانکه میبینید (زیاد شدهاند)، و تزویج خواهر با برادر حرام بود، از این جهت حق تعالى حوریهاى به نام نَزلَه در عصر روز پنجشنبه از بهشت فرستاد و امر فرمود به آدم که او را تزویج و همسر شیث نماید. سپس در عصر روز بعد حوریه دیگری به نام مَنزِلَه فرستاد و به آدم امر فرمود که به یافث تزویج نماید. پس از آنکه حضرت آدم آنها را به دو فرزند خود تزویج نمود، براى حضرت شیث پسرى متولد گردید و براى یافث دخترى متولد شد و چون به حد بلوغ و رشد رسیدند، خداى تعالى امر فرمود به آدم که دختر یافث را به پسر شیث تزویج کند، و حضرت آدم اطاعت امر کرد و آنها را همسر یکدیگر نمود، و از ایشان پیامبران و فرستادگان الهی و برگزیدگان و نسل آنها متولد شدند…»[۱]
در روایت دیگری پیامبر گرامی صلیاللهعلیهوآله فرمود:
«وصی آدم شیث بود و وصی شیث فرزندش شبان بود. شبان فرزند نزله حوریه بهشتی است که خداوند از بهشت نازل کرد که آدم فرزندش شیث را به تزویج او درآورد.»[۲]
پاسخ به چند اشکال
۱- در برخی روایات آمده است که فرزندان آدم با برخی جنیان ازدواج کردند و از این طریق نسل آنان گسترش پیدا کرد.[۳]
اما این روایات از حیث سند ضعیف و مرسل است و قابل استناد نمیباشد. گذشته از آنکه در گذشته آوردهایم که ازدواج انسان با جن امکان وقوعی ندارد. جهت آگاهی میتوانید به نمایه زیر مراجعه فرمایید:[۴]
۲- در برخی روایات آمده است که ازدواج فرزندان آدم با یکدیگر بوده که به صورت ازدواج با محارم اتفاق افتاده و پس از آن قانون حرمت ازدواج با محارم نازل شده است.[۵]
اما این روایات هم مرسل و بدون سند است و قابل استناد نمیباشد. علامه مجلسی میگوید: این روایات از باب تقیه بیان شده است زیرا موافق با روایات و عقیده اهل سنت است.[۶]
۳- برخی از علما میگویند ظاهر آیه قرآن دلالت دارد که موجود ثالثی در گسترش نسل آدم و حوا دخالت نداشته است و فرزندان آنها با هم ازدواج کردهاند؛ زیرا قرآن میگوید:
«بَثَّ مِنهُما رِجالاً کَثیراً وَ نِساءً»
«خداوند از آدم و حوا مردان و زنان فراوانی به وجود آورد»[۷]
اما در پاسخ میتوان گفت که با توجه به روایاتی که میگوید فرزندان آدم و حوا با هم ازدواج نکردند، باید از ظاهر آیه دست کشید.
گذشته از آنکه میتوان گفت نسل آدم و حوا توسط فرزندان پسر آن دو گسترش پیدا کرد و تعبیر «منهما» نیز صحیح است؛ زیرا شیث و یافث فرزندان آدم و حوا بودند و توسط دو فرزند آدم و حوا نسل بشر گسترش پیدا کرد و مردان و زنان فراوان بر روی زمین منتشر شدند.
پاورقی
[۱] علل الشرایع، ج۱، ص۱۹
[۲] الفقیه، ج۴، ص۱۷۵؛ کمال الدین، ج۱، ص۲۱۲؛ امالی طوسی، ص۴۴۲
[۳] تفسیر عیاشی، ج۱، ص۲۱۵
[۴] https://shiapasokh.com/?p=1358
[۵] الاحتجاج، ج۲، ص۳۱۵؛ قرب الاسناد، ص۳۶۶
[۶] بحارالانوار، ج۱۱، ص۲۲۷
[۷] تفسیر نمونه، ج۳، ص۲۴۶
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.